Ami Doshi

સેવન વન્ડર્સ ઓફ બ્રેઇન માણસના મગજના કેમિકલની કમાલ (ભાગ -4) ✍️અમી દલાલ દોશી ભારતવર્ષનું સૌથી મહાયુદ્ધ કુરુક્ષેત્રના મેદાનમાં લડાવાની તૈયારી થઈ ચૂકી હતી. જેમાં એક બાજુ કૌરવની સેના અને બીજી બાજુ પાંડવોની સેના ઉભી હતી. વીર અર્જુનના રથને હંકારીને શ્રીકૃષ્ણ પાંડવસેનાની મોખરે લાવે છે ત્યારે કૌરવસેનામાં પોતાના સ્વજન એવાં મહાયોદ્ધાઓને લડવા માટે ઉભેલા જોઈ ને અર્જુનનાં ગાત્રો ઢીલાં પડી જાય છે, શરીરમાંથી કંપારી છૂટી જાય છે અને ગાંડીવ હાથમાંથી સરકવા લાગે છે. ત્યારે અર્જુને શ્રીકૃષ્ણને કહ્યું કે હું આ યુદ્ધ નહીં લડી શકું. આમ કહી તેણે ગાંડીવ નીચે મૂકી દીધું. તે સમયે શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનની સ્થિતિ જોઈ ગીતાનો ઉપદેશ આપ્યો. જેના પરિણામે અર્જુન યુદ્ધ કરવા તૈયાર થયો, એટલું જ નહીં, કૌરવસેનાના અજેય ગણાતા ધુરંધર યોદ્ધાઓ સામે મહાભારતના યુદ્ધમાં જીત પણ મેળવી. મિત્રો, વીરયોદ્ધા અર્જુન સાથે યુદ્ધ પૂર્વેની ક્ષણોમાં એવું તે શું બન્યું કે તેમણે હથિયાર હેઠાં મૂકવા પડે? અર્જુનની આ સ્થિતિ માટે જવાબદાર હતી મનુષ્યના મગજના એક કેમિકલ નોરપીનેફ્રીનની કમાલ. તો ચાલો આજે તેના વિશે જાણીએ. નોરપીનેફ્રીન શું છે? નોરપીનેફ્રીન સ્ટ્રેસ હો...

સેવન વન્ડર્સ ઓફ બ્રેઇન માણસના મગજના કેમિકલની કમાલ (ભાગ-3) ✍️ અમી દલાલ દોશી 28 જૂન 2020 દિવસે ટ્રાફીકથી ધમધમતાં શહેરના સુમસામ રસ્તાની શાંતિને ચીરતી એમ્બ્યુલન્સની સાયરન દૂર સુધી સંભળાતી હતી હતી. એમ્બ્યુલન્સની અંદર  પ્રસવની અસહ્ય પીડા અનુભવતી અમૃતાએ પતિ અરહંતનો હાથ કસીને પકડ્યો હતો આ હાથના સ્પર્શથી તેની વેદના કાંઈક અંશે ઓછી થતી હતી. તેનો હાથ પસવારતા અરહંત સતત તેને હૂંફ અને પોતાના સહવાસનો સધિયારો આપતો હતો. હોસ્પિટલમાં પ્રવેશતાં જ  અમૃતાને ઇમરજન્સી કેસ હોવાથી સીધી ઓપરેશન થિયેટરમાં લઈ જવામાં આવી. ડોક્ટર શાહ અને તેનો સ્ટાફ તૈયાર જ હતા. પ્રસવ વેદના સાથે  ઝઝૂમતી અમૃતાનો આખરે છેક સવારે છૂટકારો થયો. સુંદર મજાની ફૂલ જેવી બાળકીને જોતાં જ જાણે તમામ દુઃખોમાંથી મુક્તિ મળી ગઈ હોય તેમ અમૃતા ગાઢ નિદ્રામાં સરકી ગઈ.  મિસરીના પ્રવેશથી અમૃતા અને અરહંતનું જીવન પૂરબહારમાં ખીલી ઊઠ્યું. ખાસ કરીને અમૃતાનો મોટા ભાગનો સમય  મિસરીની પાછળ જ પસાર થતો. એને નવડાવવી, તૈયાર કરવી, રમાડવી, કાલીઘેલી ભાષામાં વાત કરવી અને સ્તનપાન કરાવવામાં અમૃતાને જે માતૃત્વ અને ખુશીનો આનંદ પ્રાપ્ત થતો તે અવર્ણનીય હતો. અ...

સેવન વન્ડર્સ ઓફ બ્રેઇન માણસના મગજના કેમિકલની કમાલ (ભાગ -2) -------------///------------//----- ✍️અમી દલાલ દોશી        17 જૂન 2020 આપણે આગાઉ જોયું કે માણસના મગજના સાત અગત્યના ન્યુરોટ્રાન્સમીટર્સ/ કેમિકલ્સ પૈકી ડોપામીન આપણા તન અને મનની તંદુરસ્તી પર કેવી રીતે અસર કરે છે. આજે આપણે બીજા એક અગત્યના ન્યુરોટ્રાન્સમીટર/બ્રેઇન કેમિકલ *સેરોટોનિન* વિશે જાણીએ.  આયુષ્યમાન અને આયુષી હનીમૂન પરથી પરત આવ્યા હનીમૂનની ખુશી બંનેના ચહેરા પર છલકતી હતી. બંનેના જીવનમાં મોજ, મસ્તી અને આનંદ છવાયેલાં હતાં. આયુષ્યમાન અમદાવાદ સ્થિત પ્રાઇવેટ કંપનીમાં સેલ્સ મેનજર તરીકે જોબ કરતો હતો. પગાર સારો હતો, એટલે તેમણે અમદાવાદમાં 2 રૂમનો એક ફ્લેટ ભાડે રાખી લીધો. આયુષ્યનમાનની રજા પૂરી થતાં તેણે જોબ પર જવાનું શરૂ કર્યું. આયુષી ખૂબ જ સંસ્કારી, સમજદાર અને ભણેલી સ્ત્રી હતી. તેમણે ખૂબ જ સરસ રીતે ઘર સંભાળી લીધું. બંને જીવનથી સંતુષ્ટ હતા. સમય પસાર થતા ધીમે ધીમે બંને પોતપોતાના કામમાં પરોવાઈ ગયા. આયુષ્યમાન સવારે 9 વાગ્યે જોબ પર નીકળતો અને સાંજે 7 વાગ્યે ઘરે આવતો. પરંતુ આયુષીએ જોયું કે છેલ્લા થોડા સમયથી આયુષ્યમાન ...

કોંકણ કોલિંગ  ચેપ્ટર 3: ચિપલૂણ (મહારાષ્ટ્રનું ચેરાપુંજી ,  રત્નાગિરિ (કિલ્લાઓ,લડાઈ, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ, આલ્ફેન્ઝો મેંગો અને બીજું ઘણું...) રાયગઢથી નીચે ઉતરી પાચડ ગામમાં આવીએ એટલે અહીં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના માતુશ્રી જીજાબાઈનું સમાધિ સ્થળ છે. થોડે આગળ જઈએ એટલે બૌધ ગુફાઓ આવેલી છે. વરસાદને કારણે અંદર જઈ શકાય તેમ પણ નહોતું. પાચડ ગામથી નીચે ઉતરીએ એટલે મહાડ આવે અહીંના પ્રખ્યાત વડાપાઉં ખાધાં, આંખમાં પાણી આવી ગયાં પણ મજા પડી ગઈ.. રોડ પર આવેલી એક હોટલમાં રાત્રિ મુકામ કરી અને સવારે ચિપલૂણ જવા નીકળ્યાં ત્યારે વરસાદ ચાલુ થઈ ગયો હતો. ફરી એક સુંદર સવાર , વાદળોની પાછળ છુપાયેલ સૂર્યદેવ, વરસતો વરસાદ, સર્પીલી સડકો, તેની પર પાણીની જેમ વહેતી જતી અમારી ગાડી, મિત્રોનો સંગાથ, મ્યુઝિક ~ ગીતો, નાસ્તો ...બીજું શું જોઈએ. સ્થાનિક લોકો જેને મહારાષ્ટ્રનું ચેરાપુંજી કહે છે તે, ( સરકારનો દાવો નથી પણ અહીં એવરેજ 160 ઇંચ વરસાદ થતો હોય છે એવું તેમનું કહેવું છે) ચિપલૂણ કોંકણનું એક અગત્યનું , રમણીય અને પ્રાચીન કથાઓ સાથે જોડાયેલું નગર છે. કોંકણને ભગવાન પરશુરામના ક્ષેત્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે...

કોંકણ કોલિંગ:એક સ્વપ્નીલ પ્રવાસ ચેપ્ટર 2   ગઢોનો ગઢ ~ રાયગઢ કોંકણ પ્રવાસની સામાન્ય ભૂમિકા બાદ અમારી સફરની મજા લઈએ. રાત્રે લગભગ 11 વાગ્યે રાજકોટથી  દુરોન્તો એક્સપ્રેસ ટ્રેઇનમાં બેસી જઈએ એટલે સવારે આઠ આસપાસ મુંબઈ સેન્ટ્રલ પહોચાડે જેથી પૂરો દિવસ મળી રહે. સ્ટેશનથી અમારા મિત્ર રસિકભાઈ, ગીતાબેન અને મધુબેન સાથે અમારી રોડ સફર શરૂ થઈ. ખારઘર પનવેલથી ખપોલી, પાલી થઈ અને રાયગઢનો રસ્તો લીધો.  આજે દેશભરમાં સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવાઈ રહ્યો હતો. જેના ગૌરવ સ્વરૂપ કેટલાંક સાઈકલ સવારો ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજ સાથે આ પ્રવાસને ગૌરવપથ બનાવતાં તેજ ગતિએ સાઇકલની ઉડાન ભરી રહ્યાં હતાં તો ક્યાંક શાળાઓમાં ઉજવણી જોવાં મળી રહી હતી. ભારત દેશની વિશેષતા તેનું વૈવિધ્ય છે, પછી તે ભાષાનું હોય, સંસ્કૃતિનું હોય કે ભૌગોલિક. યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટમાં સમ્વિષ્ટ આપણાં વેસ્ટર્ન ઘાટ પણ દેશની અનેરી વિશેષતા છે. ગુજરાતની સરહદે આવેલાં તાપી જિલ્લાના સાતપુડાની પર્વતમાળા થી શરૂ કરી, મહારાષ્ટ્રમાં સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળા અને કેરળમાં સહ્યમ પર્વતમાળા તરીકે ઓળખાતી આ ગિરિમાળાઓ છેક તમિલનાડુ સુધી વિસ્તરેલી છે. આ ગિરિમાળાઓ જ...

કોંકણ કોલિંગ - એક સ્વપ્નીલ પ્રવાસ (પાર્ટ 1) આજથી લગભગ 38 વર્ષ પહેલાં શાળાકાળ દરમિયાન ટ્રેનમાં પ્રવાસ કરીને ગોવા જવાનું થયેલું. સેકન્ડ ક્લાસની ટિકિટ હતી. લગભગ ચોવીસ કલાકની મુસાફરી હતી. સવાર પડી અને અચાનક જ ટ્રેનમાં બેઠેલાં લોકોમાંથી મોટાભાગના બારી બહાર ડોકિયા કરવાં લાગ્યાં અને કેટલાક તો દરવાજા તરફ દોડીને દરવાજો ખોલીને ઊભા રહી ગયાં. પહેલાં તો કંઈ સમજાયું નહીં એટલે મોટા લોકોની પાછળ હું પણ દોડી. જોયું તો ટ્રેન જાણે સ્વર્ગ વચ્ચેથી પસાર થતી હોય તેમ લાગ્યું. ચારે બાજુ હરિયાળી જ હરિયાળી... વોટર ફોલ, પહાડોની વચ્ચે ક્યારેક ખીણમાંથી તો ક્યારેક ઊંચા બ્રિજ પરથી પસાર થતી અમારી ટ્રેન. નાળિયેર, સોપારીનાં ઊંચા ઊંચા વૃક્ષો જાણે આભને ઢાંકીને ઊભા હોય અને વચ્ચેની ટનલમાંથી આપણે પસાર થતાં હોઈએ એવું દૃશ્ય. એ સમયે પ્રવાસમાં જવાનો આજના યુગ જેવો કોઈ ટ્રેન્ડ નહતો એટલે પોતાના વતન સિવાય કોઈ દુનિયા જોઈ નહતી એટલે આ પ્રવાસે દિલ અને દિમાગ પર કાયમ માટે કબજો જમાવી દીધો. ત્યારે જોયેલું ટ્રેલર આજે વર્ષો પછી ફિલ્મની જેમ માણવા મળ્યું.   ત્યારબાદ જેટલીવાર ગોવા જવાનું થયું ત્યારે ફલાઇટમાં જવાનું જ બન્યું એટલે ક...