ના પાડો એટલે એ જ કરવાની ઇચ્છા કેમ થાય?મનોવિજ્ઞાનની એક રસપ્રદ વૃત્તિ : રિએક્ટન્સ
ના પાડો એટલે એ જ કરવાની ઇચ્છા કેમ થાય? મનોવિજ્ઞાનની એક રસપ્રદ વૃત્તિ : રિએક્ટન્સ ✍️ અમી દોશી ફૂલછાબ પંચામૃત પૂર્તિ “આ કપડાં ન પહેરતી, તને સારાં નથી લાગતાં.” “મારે શું પહેરવું એ હું નક્કી કરી શકું છું!” “હું તો તારા સારા માટે જ કહું છું!” “પણ નિર્ણય તો મારે જ લેવાનો છે ને!” વાતની શરૂઆત કપડાંથી થઈ હતી, પરંતુ જોતજોતામાં વાત સ્વતંત્રતા અને અધિકાર સુધી પહોંચી ગઈ. ઘણી વાર એવું બને છે કે જે કામ કરવાની આપણને ખાસ ઇચ્છા હોતી નથી, તે જ કામ કોઈ આપણને કરવાની ના પાડે એટલે અચાનક મહત્ત્વનું લાગવા માંડે છે. જાણે એ કામ કરતાંય વધુ મહત્ત્વનું એ સાબિત કરવાનું બની જાય છે કે નિર્ણય લેવાનો અધિકાર આપણો છે. આવું કેમ થાય છે? મનોવિજ્ઞાનમાં આ પ્રતિક્રિયાને સાયકોલોજિકલ રિએક્ટન્સ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે વ્યક્તિને લાગે કે તેની પસંદગી કરવાની સ્વતંત્રતા પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવી રહ્યું છે, ત્યારે એ સ્વતંત્રતા પાછી મેળવવાની પ્રેરણા ઊભી થઈ શકે છે. પરિણામે, જે વિકલ્પ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હોય એ જ વિકલ્પ વધુ આકર્ષક લાગવા માંડે છે. એટલે જ ક્યારેક કોઈ કામ કરવાની ના પાડવામાં આવે ત્યારે આપણું ધ્યા...